1
دانشجوی تاریخ اسلام، دانشگاه مذاهب اسلامی، تهران، ایران
2
دانشیار گروه تاریخ، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران
3
استادیار دانشگاه مذاهب اسلامی
4
استادیار،دانشگاه علامه طباطبائی
10.22034/gic.2026.580233.1147
المستخلص
پژوهش‌های سنتی در تاریخ تشیع و دانش حدیث در شرق جهان اسلام غالباً مراکز بزرگی چون نیشابور، بخارا و سمرقند را محور تحلیل قرار داده‌اند و شهرهایی مانند کش را در حاشیه روایت‌های تاریخی باقی گذاشته‌اند. این مقاله با رویکردی تاریخی‑تحلیلی و با تمرکز بر رجال کشی نشان می‌دهد که کش نه صرفاً یک گذرگاه جغرافیایی، بلکه کانونی فعال در بازآرایی روش‌شناختی دانش رجال امامی بوده است. فرضیه اصلی پژوهش آن است که ساختار مذهبی ماوراءالنهر ـ متأثر از فقه حنفی، گرایش‌های مرجئی و صورت‌بندی عقلانی کلام ماتریدی ـ بستری مداراگرانه و چندصدایی فراهم آورد که نه‌تنها امکان استمرار اقلیت امامی را فراهم کرد، بلکه زمینه‌ساز شکل‌گیری نوعی «عقلانیت نقادانه حداقلی» شد. این عقلانیت در تعامل با سنت‌های علمی کوفی و قمی، در رجال کشی به‌صورت ثبت نظام‌مند اقوال متعارض و «تعلیق داوری» نهایی متجلی شده است. مقاله پس از بررسی گونه‌های تعلیق داوری در رجال کشی، نتیجه می‌گیرد که کش جایگاهی انتقالی و در عین حال مؤسس در تاریخ علم رجال امامی دارد و نوآوری روش‌شناختی در سنت‌های دینی اغلب در بستر تعامل میان‌فرقه‌ای رخ می‌دهد.
نصراللهی، فهیمه، داداش نژاد، منصور، جمالی فر، مهدی و طاوسی مسرور، سعید. (2026). تعلیق الحكم في رجال الكشي: خلفياته وأسبابه (نظرة في التسامح المذهبي في ما وراء النهر). (e255669). أضواء الحضارة الإسلامية، ()، e255669 https://doi.org/10.22034/gic.2026.580233.1147
MLA
نصراللهی، فهیمه، داداش نژاد، منصور، جمالی فر، مهدی، و طاوسی مسرور، سعید. "تعلیق الحكم في رجال الكشي: خلفياته وأسبابه (نظرة في التسامح المذهبي في ما وراء النهر)" .e255669 ، أضواء الحضارة الإسلامية، ، 2026، e255669. doi: 10.22034/gic.2026.580233.1147
HARVARD
نصراللهی، فهیمه، داداش نژاد، منصور، جمالی فر، مهدی، و طاوسی مسرور، سعید. (2026). 'تعلیق الحكم في رجال الكشي: خلفياته وأسبابه (نظرة في التسامح المذهبي في ما وراء النهر)'، أضواء الحضارة الإسلامية، (), e255669. doi: 10.22034/gic.2026.580233.1147
CHICAGO
نصراللهی، فهیمه، داداش نژاد، منصور، جمالی فر، مهدی و طاوسی مسرور، سعید، "تعلیق الحكم في رجال الكشي: خلفياته وأسبابه (نظرة في التسامح المذهبي في ما وراء النهر)." أضواء الحضارة الإسلامية، (2026): e255669, doi: 10.22034/gic.2026.580233.1147
VANCOUVER
نصراللهی فهیمه، داداش نژاد منصور، جمالی فر مهدی، طاوسی مسرور سعید. تعلیق الحكم في رجال الكشي: خلفياته وأسبابه (نظرة في التسامح المذهبي في ما وراء النهر). GIC. 2026;():e255669. doi: 10.22034/gic.2026.580233.1147
